Temettü Nedir ve Nasıl Çalışır?

Temettü ( kar payı ) nedir sorusunun cevabı; bir işletmenin elde ettiği dönemlik kâr miktarından nakit ya da hisse senedi olarak şirket ortaklarına pay verilmesidir. Oldukça önemli bir ortaklık hakkı olan temettü, işletmede her bir ortağın sahip olduğu hisse senedi miktarına göre pay verilmesi ile meydana gelir.

Temettü oranları, şirketlerin yıl sonu gelir tablolarına bağlı olarak belirlenirler. Temettü, yatırımcılar tarafından dikkatle takip edilen veriler arasında yer almaktadır.

Temettü almak ya da almaya hak kazanmak için bireylerin hisse senedi sahibi olması gerekir. Hisse senedi sahipliği ile elde edilen ortaklık, şirketin temettü ödeme gününde hak elde etmek için gerekmektedir. Hisse senedi şirketin temettü dağıtımından bir gün önce alınmış olsa bile hisse senedi sahibi olan herkesin temettü hakkından yararlanması mümkündür.

Şirketler temettü dağıtma kararını yönetim kurulunun teklif etmesiyle genel kurulda alır ve tarihini hissedarlara duyurur. Temettü nakit veya hisse senedi olarak dağıtılır ve şirket hissedarlarının yatırım hesaplarına otomatik olarak aktarılır

Temettü ödemeleri genelde mayıs ayının sonlarına doğru yapılır. Şirketler temettü dağıtmak zorunda değildir. Ancak şirketin piyasada adını duyurması ve yatırımcılar tarafından tercih edilmesine yardımcı olur.  Temettü veren şirketler, yatırımcılar tarafından daha çok tercih edilir. Bunun nedeni yatırımcılara ya da yatırım yapmayı düşünenlere,temettü verimliliği yüksek şirketler daha çok güven vermesidir. Yatırım yapmayı düşünenler için hem sermaye geliri hem de temettü geliri sağlayan şirketlere daha kazançlı gözüyle bakılır.

Temettüye yeni başlayanların ilk uygulaması gerekenler; şirketin kâr payı geçmişini kontrol etmek, sektör hakkında bilgiler edinmek, şirketin yönetimini araştırmak ve her türlü yatırım işinde olduğu gibi sabır ile, gerekiyor ise bir danışman yardımına başvurarak hareket etmeleri gerekmektedir.

Farklı Temettü Dağıtım Türleri Nelerdir?

Temettü dağıtım türleri üç çeşit yol ile yapılabilmektedir. Bu dağıtım türleri;

  • Hisse senedi ile
  • Nakit yol ile
  • Bir kısmı hisse senedi ile diğer kısmı nakit yol şeklindedir.

Eğer şirketler bedelsiz sermaye artırımı yöntemini tercih ederler ise temettüyü hisse senedi olarak verirler. Bedelsiz sermaye artırımı, şirketlerin kendi iç kaynaklarını kullanarak yapmış oldukları ve ortaklarından herhangi bir bedel istemeden hisse senedi dağıttıkları bir sermaye artırımıdır. Şirketler sahip oldukları ortaklarına sermaye artırımı oranı dahilinde karşılıksız şekilde hisse verir. Şirketin özsermayesi değişmez. Bedelsiz sermaye arttırımı sonucunda şirketin piyasa değeri değişmez. Piyasa değerinin değişmemesi için borsa yönetimi sermaye artırımı yapıldığında hisse senedinin fiyatında bir düzenleme yapar.

Temettü kararı alan şirket borsada işlem görmeyen bir şirket ise ilk dağıtımını nakit vermek zorundadır.

Vergiler ve diğer giderlerin şirketin yıllık net dönem kârından çıkarılması sonucu kalan kısmınıissedarlara dağıtılır. Temettü dağıtım türlerinden genel olarak tercih edilen türler ya hisse senedi ile ya da sadece nakit ile dağıtım yapmaktır fakat bazen bir kısmı nakit kalan kısmı hisse senedi olarak da dağıtılmaktadır.

Temettü Ödemeleri Garantili mi?

Temettü ödemeleri, şirket ortaklarının net dönem kârı üzerinden pay almaları işlemidir. Bu nedenle bir şirkete yatırım yapmadan önce en önemli nokta şirketin geçmiş yıllarda düzenli olarak temettü dağıtıp dağıtmamasıdır. Şirketin geçmiş yıllarda temettü dağıtması durumuna göre temettü kültürüne sahip bir şirket olup olmadığını anlayabilirsiniz. Şirketin temettü kültürüne sahip olmasından sonraki en önemli nokta ise şirketin kârıdır. Gelecek dönemde kâr artışı beklenen şirketler seçilerek hisse almak finansal geleceğinize en sağlıklı yatırım olacaktır.

Yatırım yapmak isteyen kişiler, temettü dağıtımı yapan şirketleri daha çok tercih ederler. Temettü verimliliği yüksek olan şirket, daha fazla güven sağlayacağı için yatırımcılar hem sermaye hem de temettü getirisi sunan hisse senetlerini daha garantili bulurlar.

Temettüler Nasıl Vergilendirilir ?

Gelir Vergisi Kanunu’nda aşağıda belirtilen kâr payları menkul sermaye iradı olarak sayılmaktadır.

  • Her nevi hisse senetlerinin kâr payları (kurucu hisse senetleri ve diğer intifa senetlerine verilen kâr payları ve pay sahiplerine hazırlık dönemi için faiz olarak ya da başka adlarla yapılan her türlü ödemeler ile Sermaye Piyasası Kanununa göre yatırım fonları katılma belgelerine ödenen kar payları dahil)
  • İştirak hisselerinden doğan kazançlar (Limited şirket ortaklarının, iş ortaklarının ortakları ve komanditerlerin kâr payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar bu alana dahil edilir)
  • Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kâr payları

Gelir vergisi mevzuatına göre, tam mükellef gerçek kişiler tarafından anonim şirket hisse sahipliği sebebi ile elde edilen kâr payı yıllık beyan esasında gelir vergisine tabidir.

Şirketin genel kurulu kâr dağıtımına karar verdikten sonra bu kâr kısmının ortaklarına nakit olarak ya da hesaba aktarım şeklinde dağıtıldığı zaman temettü geliri elde edilmiş olur. Kişinin bunu tahsil etmemesi ise sonucu değiştirmez.

Kurumların dönem kârlarını ya da kâr yedeklerini sermayelerine eklemeleri durumunda da gerçek kişi ortaklar tarafından alınan bedelsiz hisse senetleri temettü geliri sayılır ve vergi beyanına konu olarak ele alınır.

Gelir vergisi kanununa göre; tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisna olmaktadır. İstisna edilen tutar dahil toplam temettü üzerinden yapılan vergilendirmenin tamamı, beyan edilen %50’lik temettü üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir.

Bu doğrultuda şirketlerden elde edilen kâr paylarının sadece yarısı gelir vergisi beyanına konu olarak ele alınır.

Buna göre; örnek olarak bir anonim şirketten 2 milyon TL net kâr payı tahsil eden kişinin vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesi ile 73.517 TL olacaktır. 73.517 TL gelir vergisi ödenmiş olur.

Temettüleriniz ile Ne Yapabilirsiniz?

Finansal sağlığınız, ekonomik özgürlüğünüz ve geleceğiniz için yapacağınız yatırım araçlarını iyi araştırmalı, yatırım yapacağınız finansal araca hakim olmalı ve bu doğrultuda kararlar almalısınız.

Şirket hisseleriniz sayesinde almaya hak kazandığınız temettü ile yeni yatırımlar yapabilir ya da ihtiyaçlarınız için kullanabilirsiniz.

Finans dünyası ile ilgili diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Yorumlar

yorumlar

Hakkında İyi Gelir

Ludens İleri Finansal Hizmetler ve Danışmanlık’ın alt markası olan İyi Gelir bir dijital yatırım yönetimi platformudur. Küçük birikim sahiplerine yatırım kararlarında yardım etmek için geliştirilmiş bir çözüm olan İyi Gelir paranızı yönetmeniz için size yardım eder. İster genel yatırım amacıyla, isterseniz de emeklilik için birikimlerinizi yönetirken finansal bağımsızlık kazanmanızı sağlar. İyi Gelir öncelikle kullanıcının yatırımcı davranışını analiz eder. Böylelikle yatırımcı davranışına uygun fonlarla birikimlerini yönetmesine yardımcı olur. Kullanıcı fon alım/satım, değiştirme işlemlerini bankasına vereceği talimatla yaptırır. Birikimleri doğru fonlara koyduktan sonra İyi Gelir çalışmaya devam eder. Piyasaları sürekli takip ederek ve parametreleri inceleyerek hiçbir yatırım fırsatını kaçırmadan birikimleri arttırmaya yardım eder. Kullanıcıya düşen ise birikimlerinin getirisini istediği zamanda ve istediği yerden izlemektir. Yatırım kararı alma sürecinde birçok değişkeni içeren İyi Gelir, Nobel ödüllü finansal bir modellemeye dayanan akıllı bir algoritmaya sahiptir. İyi Gelir herhangi bir alt yatırım limiti ve komisyon içermeyen ücretsiz bir uygulamadır. Hizmetten yararlanmak isteyen birikim sahipleri websitesinden platforma giriş yapabilirler. İYİ GELİR aşağıdaki sosyal medya hesaplarından yatırım, birikim, harcama, yatırım fonu, BES ve yatırımla ilgili akla takılan pek çok konuya dair faydalı paylaşımlarda bulunuyor.

İlginizi Çekebilir

Gelecek Korkusunu Yenmek

Pek çok insan bilinmeyenden korkar. Ancak gelecek her zaman belirsizdir. 2020 yılını nasıl geçeceği hakkında …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir