Fintech Tarihi ve Evrimi

Fintech endüstrisi, finansal hizmetleri otomatikleştirmek için teknoloji kullanan erken benimseyenlerden (early adopters), finans sektörünün kapsamlı bir devrim geçirmesine kadar evrilmiştir. Finansal teknoloji (fintech) endüstrisi, köklerini 20. yüzyılın sonlarına, elektronik bankacılığın ve çevrimiçi hisse senedi ticaretinin ortaya çıkmasına kadar uzanır. O zamandan bu yana, fintech, teknolojik ve internet gelişmeleri sonucunda zaman içinde genişlemiş ve değişmiştir. Bu nedenle, finansal hizmetler endüstrisinde erişilebilirliği, basitliği ve etkinliği artırma amacıyla yeni finansal hizmetler ve ürünler yaratılmıştır.

2008 küresel finansal krizi, geleneksel olmayan bankacılık ve finansal hizmetlere yönelik müşteri talebini artırarak fintech’in büyümesini destekledi. Mobil cihazların yükselişi ve akıllı telefonların yaygın kullanımı da fintech endüstrisinin büyümesini tetikledi ve müşterilerin her yerden, her zaman finansal hizmetlere erişmelerini sağladı. Bugün fintech, finans sektörünü şekillendirmeye devam ediyor ve ödemeler, kredi verme, yatırım ve sigorta gibi alanlarda yeniliği yönlendiriyor.

Fintech Endüstrisinin Evrimi

Bugün bildiğimiz fintech endüstrisi, 1990’ların sonları ve 2000’lerin başlarından önce var değildi. Yine de, fintech’in kökenleri 1970’ler ve 1980’lerde finansal hizmetler sektöründe bilgisayar sistemlerinin ortaya çıkışına ve elektronik bankacılığın büyümesine kadar izlenebilir. Bu erken yenilikler, 20. yüzyılın ikinci yarısında ve sonrasında fintech’in genişlemesi ve gelişmesi için zemin hazırladı.

Fintech endüstrisinin evrimi hızlı ve dinamik olmuştur, her yıl önemli değişiklikler meydana gelmiştir.

1990’ların Sonları ve 2000’lerin Başları

Fintech sektörünün ilk benimseyenleri, sektör henüz emekleme aşamasındayken çevrimiçi hisse senedi ticareti ve elektronik bankacılık gibi temel finansal hizmetler sundu. 1990’ların sonları ve 2000’lerin başlarında ortaya çıkan bazı fintech ürünleri ve şirketlerine örnekler şunlardır:

• Çevrimiçi hisse senedi ticaret platformları: E-Trade ve Charles Schwab gibi şirketler, müşterilerin ilk kez çevrimiçi hisse senedi ticareti yapmalarını sağlayarak borsa piyasasında erişilebilirliği ve kolaylığı önemli ölçüde artırdı.
• Elektronik bankacılık: Wells Fargo ve Citibank gibi finansal kurumlar, müşterilerin hesaplarını izlemelerine ve finansal işlemler yapmalarına olanak tanıyan çevrimiçi bankacılık hizmetleri sundu.
• Ayrıca, PayPal gibi ödeme işlemcileri de erken dönemde ödemeler alanında önemli oyuncular olarak ortaya çıktı ve tüketicilere çevrimiçi para gönderip alma konusunda kolay ve güvenli bir yol sağladı.

2005–2010

Bu dönemde yeni fintech şirketlerinin ortaya çıkışı, ödemeler, kredi ve sigorta gibi alanlarda yeni ürünler ve hizmetlerin yaratılmasına yol açtı. Ayrıca, akıllı telefonların kullanımının artması da fintech’in büyümesini destekledi. 2005–2010 yılları arasında ortaya çıkan bazı fintech ürünleri veya şirketlerine örnekler şunlardır:

• P2P kredi platformları: 2006 yılında kurulan Lending Club, yatırımcılar ile borçluları geleneksel kurumlara ihtiyaç duymadan bir araya getiren en erken eşler arası (P2P) kredi platformlarından biri oldu.
• Mobil ödemeler: 2009 yılında, hareket halindeyken ödemelerde uzmanlaşmış bir şirket olan Square, küçük işletmelerin mobil bir cihaz aracılığıyla kredi kartı kabul etmesini sağlayan bir sistem geliştirdi. Bu, ödemeler sektöründe önemli bir ilerlemeydi ve mobil ödemelerin gelişimini destekledi.

2010–2015

2008 finansal krizinin ardından, alternatif finansman alanında fintech şirketlerine yeni fırsatlar sunuldu. Ayrıca, blockchain teknolojisinin ortaya çıkışı, finansal hizmetler sektöründe potansiyel bir bozguncu olarak umut vadetmeye başladı. 2010–2015 yılları arasında ortaya çıkan fintech ürünleri veya şirketlerine örnekler şunlardır:

• Crowdfunding: 2009 yılında kurulan Kickstarter, girişimcilerin ve yaratıcıların projeleri için geniş bir destekçi kitlesinden fon toplamasını sağlayan ilk kitlesel fonlama platformlarından biri oldu.
• Dijital para birimleri: 2008 yılında oluşturulan Bitcoin, ilk merkezi olmayan dijital para birimi olarak kripto para birimlerinin yükselişini başlattı. Bitcoin ve diğer dijital para birimleri, tüketicilere değeri saklamak ve transfer etmek için yeni bir yol sundu ve geleneksel finansı bozguna uğrattı.

2015–2020

Fintech ürünleri ve hizmetleri geniş çapta benimsenmiş ve sektörün gelişmeye devam etmesiyle birlikte daha da konsolide olmuştur. Geleneksel finansal kurumlar, yeni finansal hizmetleri pazara sunmak için fintech firmalarıyla işbirliğine gitmeye başlamıştır. Kripto para birimi gibi dijital varlıkların ortaya çıkışı, piyasaya yeni bir bakış açısı getirmiştir.

2015–2020 yılları arasında ortaya çıkan fintech ürünleri veya şirketlerine örnekler şunlardır:

• Robo-danışmanlar: Betterment ve Wealthfront, sırasıyla 2008 ve 2011 yıllarında kurulan, bireysel yatırımcılara kişiselleştirilmiş yatırım tavsiyesi sağlamak ve portföylerini yönetmek için algoritmalar ve otomasyon kullanan iki önde gelen robo-danışman oldu.
• Dijital bankacılık: 2015, 2015 ve 2013 yıllarında sırasıyla kurulan Monzo, N26 ve Revolut gibi rakip bankalar, tüketicilere alternatif bankacılık seçenekleri sunan ve daha modern ve kolay bir bankacılık deneyimi sağlayan yalnızca dijital bankacılık hizmetleri sundu.

2020–Günümüz

COVID-19 salgını nedeniyle, birçok müşteri ilk kez dijital finansal hizmetleri kullanmaya başladı ve bu da fintech’in büyümesini hızlandırdı. Sektör gelişmeye ve yenilik yapmaya devam ederken, yapay zeka (AI) ve makine öğrenimi gibi yeni teknolojiler finansal hizmetleri iyileştirmek için kullanılmaktadır. Düzenleyici ortam da fintech sektörünün gelişimini ve olgunluğunu yansıtacak şekilde değişmektedir.

2020’den sonra ortaya çıkan bazı fintech ürünleri veya şirketlerine örnekler şunlardır:

• Dijital sigorta: 2015 yılında kurulan Lemonade, ev ve kiracı sigortası satın almak için dijital bir platform sunan önde gelen “insurtech” şirketlerinden biri olmuştur.
• Dijital menkul kıymetler: Sırasıyla 2012, 2018 ve 2012 yıllarında kurulan Coinbase, Bakkt ve Paxos gibi şirketler, kripto para birimleri ve menkul kıymet tokenleri gibi dijital varlıkların alım satımı ve tutulması için platformlar sağlayan dijital menkul kıymetler alanında lider olarak ortaya çıkmıştır.
• Açık bankacılık: 2013 ve 2016 yıllarında kurulan Plaid ve Yapily gibi şirketler, finansal verilere güvenli erişim için API’ler ve altyapı sağlayarak fintech sektöründe yeniliği mümkün kılan açık bankacılık alanında lider olarak ortaya çıkmıştır.
• Çevrimiçi kredi: 2012 ve 2014 yıllarında kurulan Affirm ve Afterpay, tüketicilere çevrimiçi alışverişlerde çeşitli kredi seçenekleri sunmaktadır.

Fintech Endüstrisinin Geleceği

Fintech’in gelecekte de hızlı büyümesini sürdürmesi beklenmektedir, zira teknoloji finans sektörünü şekillendirmeye ve devrim yaratmaya devam etmektedir. Blockchain, yapay zeka ve açık bankacılık gibi yenilikler sayesinde finansal hizmetler daha erişilebilir, güvenli ve yenilikçi hale gelecektir.

Ayrıca, giderek daha fazla müşteri mobil ve çevrimiçi bankacılık seçeneklerini tercih ettikçe dijitalleşme yönünde bir eğilim olacaktır. Geleneksel finansal kurumlar ile fintech firmalarının giderek daha fazla bütünleşmesi beklenebilir, bu da yeni finansal hizmetler ve ürünlerin geliştirilmesine yol açacaktır.

Kaynak : www.cointelegraph.com

Fintech ile ilgili diğer bir yazımıza da buradan ulaşabilirsiniz.

Yorumlar

yorumlar