Bugün, büyük önder Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının 29 Ekim 1923’te ilan ettiği cumhuriyetimizin 97. doğum günü.
Biz de bugün vesilesiyle Atatürk’ten miras bitki olan Nolina ‘yı anlatmak istiyoruz.
Yalova’daki Termal‘i duymuşsunuzdur. Atatürk’ün de sık sık geldiği, tesisteki bir ağacın kesilmesi yerine binanın kaydırılması talimatını verdiği Termal, doğal güzellikleri yanında Türkiye’deki çiçekçiliğin de temelinin atıldığı yer. Bu çabalarda başı çeken isimse “Atatürk’ün bahçıvanı” olarak bilinen Pandeli Rektus ‘tan başkası değil. Rektus, çırağı Niyazi Aydoğan ‘la birlikte genç cumhuriyete bitkiler üreterek hizmet ederken İtalya’dan bu girişimi desteklemek amacıyla Atatürk’ün de çok sevdiği 3 adet nolina gönderilir.

Bu 3 nolidan Rektus’un daha sonra İstanbul’a gönderdiği yaşatılamazken bir diğerinin akıbeti de bilinmezliğe yelken açar. Fakat üçüncü nolina bugün 118 yaşında hala ayakta, yani “Atatürk’ün emaneti” emin ellerde yaşamını sürdürüyor. Nasıl mı?
Pandeli Rektus, 1971 yılına kadar bizzat sahip çıktığı nolinayı bu tarihte çırağına, Niyazi Aydoğan’a emanet ediyor. 2004 yılına kadar Niyazi Bey’in koruması altında yaşayan bu değerli bitkinin sahipliği Aydoğan’ın vefatıyla birlikte Kocaeli, Kartepe’de seracılık yapan çocukları Ömer ve Orhan Aydoğan’a geçiyor. Bugün Atatürk’ten miras bitki olan nolina hala özenle korunuyor..
Bitkiyi bizler için daha da anlamlı kılan bu hikayeden sonra biraz da kendisinden bahsetmek gerekirse bilimsel adıyla başlayabiliriz: Beaucarnea recurvata.
Kodeks gövdenin bir filin ayağını andıran görüntüsü “fil ayağı” adıyla anılmasına sebep olurken, at kuyruğunu andıran sarkaç yaprakları da “midilli kuyruğu”yla özdeşleştirilmiş. Anavatanı, Meksika’nın güney doğusunda, yarı çöl ikliminin hakim olduğu yerler. Uzun kuraklıkların, kuru toprakların, kısaca zorlu iklim koşullarının bitkisi. İşte tam da bu yüzden yapraklarının sarardığını ve kodeks gövdesinin yumuşadığını gözlemlerseniz bilin ki fazla suladınız.

Tıpkı bir kaktüs yetiştirdiğinizi düşünerek gövdesinin sığabileceği büyüklükte bir saksıyla, geçirgen, çabuk kuruyan bir toprakla, toprağın kuruduğundan emin olduktan sonra dinlendirilmiş su kullanarak yapacağınız sulamayla rahat ettireceğiniz nolina yavaş büyüyen bir tür. Göze çarpan bir gövdeye sahip olması birkaç yılını alıyor. Oluşan ince gövde zamanla kalınlaşıp çatlak yüzeyli, kalın, ihtişamlı bir gövdeye dönüşüyor. Bahar ve yaz aylarında genel amaçlı bitki besini büyümesine yardımcı olurken parlak bol ışık ve yılda bir saksı değişimi ile daha fazla büyümesinin yolunu açabilirsiniz.
10 derecelerin altında sıcaklıklar nolinanın gelişimini riske atarken 20 dereceler genel gelişimi için ideal.
Dipten verdiği yavruları ayırarak çoğaltabilirsiniz.
Açık havada boyu 9 metreleri bulabilen bu tropik bitkinin Kocaeli’ndeki Atatürk’ten emanet olanı bile bunca zamanda ancak 5 metreye yaklaşabilmiş durumda..

Cumhuriyet bayramımız kutlu olsun! Atamızın anısına saygıyla.
Ayrıca ilginizi çektiği takdirde ” Kaktüs Toprağı Nasıl Olmalı ” konulu yazımıza da linkten ulaşabilirsiniz.
Sosyalmedyaloji Sosyal Medya Haber ve Bilgi Platformu